![](https://haberkosesi.com.tr/wp-content/uploads/2024/04/1200x675_cmsv2_dbae0aab-c956-5e6f-84a1-7f74dc8e1d7d-8193032.jpg)
Fransa genelinde yollar kapatıldı, gübre ve tarımsal atıklar devlet dairelerinin önüne bırakıldı ve saman balyaları etrafa saçıldı. Peki çiftçiler neden öfkeli?
Kazalar geçen yıl çiftçilerin yol tabelalarını söküp ters çevirmesiyle başladı. Bazen de dünyalarının alt üst olmasına gönderme yaparak “başımızın üstünde yürüyoruz” anlamına gelen “on Marche sur les têtes” sloganını eklediler.
O günden bu yana protestolar giderek daha yıkıcı hale geldi ve Salı günü Fransa'nın güneybatısındaki Ariège bölgesindeki bir protesto barikatında bir çiftçi ve kızının trafik kazasında ölmesiyle yeni bir boyut kazandı.
Fransa'nın en büyük çiftçi birliği FNSEA, protestoların “bu hafta ve gerektiği sürece” devam edeceğini söyledi. Hareket ilerledikçe ülke genelinde protestoların yaşanması bekleniyor.
Ama sadece Fransa değil. Halihazırda iklim krizi nedeniyle ekonomik kayıplarla karşı karşıya olan Avrupalı çiftçiler, çelişkili ve adaletsiz olduğuna inandıkları yeşil politikalara karşı çıkıyor ve kendilerini gelecek konusunda endişelendiriyor.
Çiftçiler ne istiyor?
Fransız çiftçilerin öfkesi farklı politikalardan ve fon kesintilerinden kaynaklanıyor.
Sübvansiyonların kaldırılmasıyla dizelin daha pahalı hale geleceğini, su tüketimi için yılda 47 milyon euro ek ücretle karşı karşıya kalacaklarını, karmaşık düzenlemelerin durumu daha da zorlaştıracağını söylüyorlar.
Ayrıca, Avrupa Birliği (AB) Yeşil Anlaşması tarafından getirilen pestisit ve herbisit yasağına ve Brezilya ve Arjantin'den daha fazla sığır eti ithal edilmesini öngören AB çapında yeni bir anlaşmaya da karşı çıkıyorlar. Çiftçiler, katı hayvan refahı düzenlemelerine tabi olmadıkları için bu ülkelerle rekabet etmenin son derece zor olduğunu savunuyorlar.
Fransa'nın AB'den aldığı yıllık 9 milyar euroluk yardım talebi ise daha büyük bir hayal kırıklığı yaratıyor. Çiftçilere göre haftada en az bir gün bu sübvansiyonlar için evrak doldurmaya harcanıyor.
Onlara göre, çelişkili politikalar nedeniyle tarım sektörü hem gıda üretimini artırmaya hem de tarımın çevre üzerindeki etkisini azaltmaya çalışıyor. Fransa'yı beslemek için gereken gıdayı üretmeye çalışan insan sayısı azaldıkça, pek çok kişi gelecek konusunda endişeli.
Bu taleplerin bir kısmı, hükümetin yeraltı suyunun pompalanması ve pestisit salımına yönelik lisans ücretlerini artırma planlarından geri adım atmasıyla Aralık ayında karşılandı.
Protestoları yatıştırmak amacıyla, sübvansiyonların kaldırılması nedeniyle dizel fiyatına yapılan artış da askıya alındı ve tartışmalı bitki ilacı glifosata yönelik teklif edilen yasak da iptal edildi.
Pazartesi günü FSEA, yeni Başbakan Gabriel Attal ve Tarım Bakanı Marc Fesneau arasında yapılan toplantının ardından sendika başkanı Arnaud Rousseau, Fransız medyasına “somut kararlar alınana kadar eylemlerin durdurulmayacağını” söyledi.
Fransız hükümeti “taleplerini dinlediğini” ve önümüzdeki günlerde bir açıklama yayınlayacağını duyurdu.
Öfke Avrupa'ya yayılıyor
Fransız çiftçilerin protestoları komşu Hollanda ve Almanya'ya da sıçradı. Hükümetin tarımla ilgili adil olmayan ve öngörülemeyen kararları konusunda ortak kaygılar var.
Geçen yıl Hollandalı çiftçiler yolları kapatmış, sokaklara gübre atmış ve nitrojen emisyonlarını azaltmayı amaçlayan kurallara karşı politikacıların evlerinin önünde protesto düzenlemişti.
Dünyanın en büyük tarım ihracatçılarından biri olan ülkede, tarım sektörü toplam nitrojen emisyonunun yaklaşık yarısından sorumludur. 2019 yılında Hollanda'nın en yüksek idari mahkemesi, nitrojen izin sisteminin, bu emisyonların Natura 2000 ağı olarak bilinen özel olarak korunan doğa rezervlerine zarar vermesini önlemede başarısız olduğuna karar verdi.
İlk karar manşetlere yansımasa da, hükümet çok geçmeden durumu düzeltmek için hayvan çiftliklerinin satın alınması ve kapatılması da dahil olmak üzere “sert önlemler” alması gerektiğini söyledi.
Kesintilerin aniden duyurulması, çiftçilerin kendilerine adil davranılmadığını düşünmesine neden oldu. Geçtiğimiz 30 yılda nitrojen emisyonlarını önemli ölçüde azalttılar ve kırsal alanlara yönelik finansman, kentsel yatırımlar lehine azaltıldı.
Önceki hükümet politikaları çiftçileri genişlemeye teşvik etmişti, ancak şimdi borç batağındaki çiftçilere faaliyetlerini küçültmeleri gerektiği söyleniyordu.
Protestolar, çiftçilere tarım politikasında daha fazla söz hakkı vaat eden sağcı siyasi parti BoerBurgerBeweging'in (BBB) kurulmasına yol açtı. BBB, 2023'teki eyalet seçimlerini kazanarak, Senato seçimlerinin ardından Hollanda Senatosu'nda en çok sandalyeye sahip parti oldu.
Almanya'daki protestolar Berlin'e taşındı
Almanya'da, ortalama bir şirket için yıllık 3.000 avroya varan yakıt sübvansiyonlarının aşamalı olarak kaldırılması planlarına karşı öfke büyüyor.
Çevre politikalarının adaletsiz uygulanmasına ilişkin uzun vadeli kızgınlık, yangını daha da körükledi.
Pazartesi günü çevre aktivistleri Aralık ayından bu yana Berlin sokaklarına çıkan çiftçilere katıldı. Sokaklar ağır araçlarla doldu.
Çiftçiler yeşil, genetiği değiştirilmemiş tarımı desteklediklerini ancak buna sübvansiyonların veya en azından ürettikleri gıda için adil fiyatların eşlik etmesi gerektiğini söylüyorlar. Avrupa genelinde sokaklara çıkan birçok insan bu duyguyu paylaşıyor.
Tarım Avrupa'da önemli bir seçim konusu haline gelebilir mi?
Çiftçilerin Ukrayna'dan gelen ucuz tahılın haksız rekabetinden şikayetçi olduğu Polonya, Romanya, Slovakya, Macaristan ve Bulgaristan'daki protestolarla birlikte AB'nin doğusunda da hayal kırıklığı arttı.
Romanya ve Bulgaristan'daki sınır kapıları traktör ve kamyonlarla kapatıldı. Polonya'da tarım bakanı geçen Nisan ayında bu tartışma nedeniyle istifa etmişti ancak yeni sübvansiyonlar durumu bir miktar sakinleştirdi.
Ancak pek çok kişi aşırı yüksek vergiler ve giderek katılaşan düzenlemeler konusunda endişelerini sürdürüyor. Çiftçiler kuraklık, sel ve orman yangınlarının etkilerinden sarsılırken, yeşil politikaların onları daha da ezdiğini savunuyor.
Protestolar önümüzdeki haftalarda İspanya ve İtalya'nın da katılmasıyla daha da yayılabilir.
Avrupa Komisyonu'nun yangını söndürmek için Perşembe günü çiftçi birlikleri, tarım işletmeleri ve uzmanlarla stratejik görüşmelere başlaması bekleniyor.
Gerilimler artmaya devam ederken tarım, Haziran ayında yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimleri öncesinde AB genelinde ana gündem maddesi haline geliyor.